مقدمه

طب سوزنی در اغلب موارد برای درمان بیماری‌های جسمانی استفاده می‌شود ولی همان گونه که همواره در مبانی طب سنتی چینی گفته می‌شود بیماری‌های مزمن در بسیار موارد می‌توانند ریشه های روانی داشته باشند. به‌علاوه ارتباط نزدیک اعضای زانگ فو با پنج روح تائویسم نشان از یکپارچگی جسم، ذهن و روح در طب سنتی چین دارد. در طب سوزنی 13 نقطه وجود دارند که با استفاده از آنها می‌توان بسیاری از بیماری‌های روحی و روانی را درمان کرد. خواهید دید که ممکن است تا به حال از بسیاری از آنها به دلایل دیگری در درمان استفاده کرده باشید. حال به جنبه دیگری از خواص این نقاط میپردازیم.

نکته مهم: استفاده از 13 نقطه روح در درمان بیماری‌های روحی نیاز به تجربه دارد. به‌علاوه زمانی از آنها استفاده کنید که در حالت تعادل روحی و ذهنی هستید.

کاربرد در بیماری‌ها و مشکلات: اضطراب، افسردگی، اختلال دوقطبی، روان‌گسیختگی، اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، اختلال وسواس اجباری (OCD)، بی‌خوابی، کابوس ها، موارد وحشت‌زدگی، فوبیاها، اعتیادها، کاهش اضطراب و استرس، بهبود خلق‌وخو و کیفیت خواب، کاهش علائم روان‌پریشی، بهبود عملکرد شناختی، کاهش نیاز به دارو.

تاریخچه

مدت‌ها پیش، آسیایی‌ها معتقد بودند که بیماری نتیجه ارواح شیطانی است که وارد بدن می‌شوند تا آن را تحریک کنند و در نهایت شخص را دیوانه یا به شدت بیمار نمایند. بنابراین لازم بود بیماری‌ها را چه در بدن و چه در جامعه از بین ببرند، از این رو مراسم متعددی که هدف آن ترساندن شیاطین با ضربات شدید صداها، موسیقی و ترقه بود برگزار میشد. در آن دوران برای درمان بیماری‌ها مراحل زیر طی میشد:

• درمان با دارو
• ماساژ
• طب سوزنی
• جن گیری

که این خود نشان از همبستگی کامل بین روح و جسم در ریشه های طب شرقی دارد.

در همین راستا و با پیشرفت طب سوزنی یکی از معروفترین درمانگران سان سی میائو (581 – 682) نقاط روح یا شبح را معرفی کرد. طبق فلسفه او اگر این نقاط ضعیف شوند، ارواح (鬼 – ghost) می توانند در آنجا مستقر شوند و در تعادل چی در بدن بی‌نظمی ایجاد کنند. توجه داشته باشید در اینجا واژه 鬼 یا گوی (guei) بیشتر به معنای شبح یا ارواح شریر است و ارتباطی با 5 روح (sprits) اعضای زانگ فو ندارد.

سان سی میائو از پزشکان بزرگ در تاریخ طب سنتی چینی است. او یک درمانگر و کیمیاگر دائوئیست بود که در اوایل دوره تانگ زندگی میکرد. سان سی میائو به دلیل اخلاق پزشکی خود، مراقبت از قدرتمندان و همچنین دهقانان، ثروتمند و فقیر، از هر جنس و سن، بدون تمایز، شهرت داشت. این یکی از دلایلی است که او را بسیار مشهور کرده است، زیرا او را همه دوست داشتند. امروز ممکن است تعجب کنید، زیرا این در نهایت برای یک پزشک کاملاًً عادی به نظر می‌رسد، اما باید به خاطر داشت که در آن زمان اخلاق کنفوسیوس بین مردم خوب و افراد فقیر تمایز قائل شد و طبیعی بود که همه را در یکسان ندانیم.

تفکرات دائو در زمینه ارواح و شیاطین به نوعی پایه گذار فلسفه 13 نقطه روح است. سان سی میائو برای اولین بار این نقاط را در کتاب "هزار نسخه طلا" مطرح کرد. این کتاب یک شاهکار پزشکی محسوب می‌شود و اعتقاد بر این است که مجموعه ای از تمام متون پزشکی قبل از سلسله تانگ است. در آن 5300 دستور العمل برای داروها و 932 مدخل در مورد طب سوزنی وجود دارد. او 101 سالگی زندگی کرد و پس از آن به عنوان "پادشاه طب گیاهی" مورد تجلیل قرار گرفت. وقتی سان سی میائو درگذشت، گزارش شد که بدن او بیش از یک ماه پوسیده نشده است. حدس زده می‌شود که او از اکسیرهای جیوه و آرسنیک استفاده می کرده است، عملی که در آخرین کتابش شرح داده شده است تا بدن خود را در هنگام مرگ حفظ کند.

نقاط شبح / روح

نقاط روح به چهار گروه (trinity) و یک نقطه اضافی دسته بندی می‌شوند. چهار گروه نشان دهنده پیشرفت بیماری است. پزشکان طب سوزنی امروزی معتقدند 13 نقطه شبح برای درمان اختلالات روانی یا "دیان کانگ" هستند. درمان اختلالات روانی با طب سوزنی به کتاب درسی پزشکی چینی کلاسیک امپراتور زرد که بیش از 2 هزار سال پیش (475-221 قبل از میلاد) نوشته شده است، توصیف شده است. بسیاری از محققان بر این باورند که صرع، اسکیزوفرنی، شیدایی و سایر بیماری‌های روانی در ابتدا ناشی از تسخیر اهریمنی در نظر گرفته شده است.

این نقاط عبارتند از:

گروه اول: شروع اختلالات روانی

در این مرحله بلغم منافذ قلب را مسدود می کند، شن سرگردان است. از علایم آن بی‌توجهی به دنیا به همراه گلودرد است. نقاط این گام به شرح زیر میباشند.

Du 26 (قصر اشباح) Gui Gong 鬼宮

مرتبط با وراثت

کاربرد: خنده ها و گریه های نامناسب و خودبه‌خود، صرع، خستگی

این نقطه برای رفتارهای شیدایی، افسردگی، تمایل به خودکشی، وسواس و ترس های ناشی از تسخیر ارواح ذکر شده است. همچنین به طور کلی برای درمان ارواح که باعث فلج شبانه می‌شوند و شیاطینی که هم در خواب و هم در بیداری شما را آزار می دهند استفاده می‌شود. بخصوص اگر شیاطین در گوش شما صحبت می‌کنند.

2- Lu 11 (ایمان روح) Gui Xin 鬼信

مرتبط با جهان (امور و تعهدات دنیوی)

کاربرد: صرع، گلودرد، حرارت را در کانال پاک می کند

نقطه جینگ ول

این نقطه برای رفتار هیستریک، سرگردانی و راه رفتن تسخیر شده در طول روز و شب است. اگر شبح باعث تخلیه ماهیت از راه دور می شد، این نقطه استفاده می‌شود. این نقطه زمانی عالی است که یک عهد، قرارداد یا یک توافق مهم شکسته شود و خشم حاصل شود. در طول یا بعد از یک طلاق بد، یا یک شراکت تجاری شکست خورده خوب است.

3- Sp 1 (چشم روح) Gui Lei 鬼壘

مرتبط با زمین (بدن فرد)

کاربرد: احساس سرگردانی، صرع

نقطه جینگ ول

این نقاط عمدتاً برای شرایط گرما و باد استفاده می‌شوند

این نقطه برای ارواح که باعث می‌شوند شخص در خیابان فریاد بزند و هیاهو کند و همچنین ارواحی که مانع خواب شما می‌شوند و شیاطینی که باعث ایجاد الگوهای فکری شیدایی می‌شوند، مشخص شده است. برای روان‌های همراه با خشم و عصبانیت نیز کاربرد دارد. خون گیری از آن برای بیمارانی استفاده می‌شود که تصویر بدنی ضعیفی دارند و احساسات خود را می خورند.

گروه دوم: نگرش‌های زندگی شروع به غیرقابل انعطاف شدن می‌کنند

بیمار در این مرحله بدون قصد خاصی عمل میکند و بی هدف به راه می‌افتد. باد باعث حرکت زیاد یا فلج او می‌شود.

4- P 7 (قلب روح) Gui Xin 鬼心

زمین آتش گرفته - با خواسته های مادی سروکار دارد

کاربرد: آتش زمین - با رطوبت و خلط آزار دهنده قلب مقابله می کند، خندیدن و گریه های متناوب و مکرر، تحریک پذیری

شبح در پریکارد است و سعی می کند وارد قلب شود. این با ولع شدید برای اشیاء مادی مشخص می‌شود. اشباح که منجر به جنون، هیستری و خنده و گریه تصادفی می‌شود. اگر خنده دیوانه وار باشد نشان میدهد شبح در اعماق جسم است و باید با این نقطه پاک شود. این نقطه طب سوزنی محافظ قلب است، که آن را برای کسانی که از نظر عاطفی ناراحت هستند پس از قطع رابطه، بهترین نقطه سوزن زدن است.

5- Bl 62 (مسیر ارواح) Gui Lu 鬼路

نقطه افتتاح یانگ چیائو مای

به نحوه ورود و برخورد با جهان می پردازد.

کاربرد: صرع، فلج، سردرد

ارواح که منجر به رفتار صرع می‌شوند با این نقطه درمان می‌شوند. اینها اغلب با احساس گرما و انرژی های تصادفی در حال حرکت در بدن است که منجر به بیماری و افسردگی می‌شود. از آن می‌توان برای ترومای طولانی دوران کودکی مرتبط با سوء استفاده جنسی، که منجر به اضطراب و/یا افسردگی در بزرگسالی می‌شود، استفاده کرد.

6- Du 16 (بالش روح) Gui Zhen 鬼枕

با انعطاف پذیری و توانایی سازگاری با تغییرات سروکار دارد

شبح به مغز دسترسی پیدا می کند: Ghost Pillow = خوابیدن با شبح

کاربرد: قفل‌شدن فک، از دست دادن صدا، سردرد

در گروه دوم باد می تواند یک مسئله باشد. باد می تواند باعث حرکت بیش از حد یا فلج شود. در اندیشه کلاسیک، بادها ارواح شیطانی را حمل می کردند در این موارد درمان اولیه ارواح مهاجم با Gui Zhen انجام شد. به دلیل موقعیت مکانی آن، Du 16 اغلب نادیده گرفته می‌شود زیرا به عنوان یک نقطه خطرناک در نظر گرفته می‌شود. اما برای بیمارانی که در برابر تغییرات مقاومت می‌کنند و انعطاف ناپذیر هستند، خوب است.

گروه سوم

این سطحی است که الکلی ها و معتادان در آن گیر می‌کنند. آنها برای به راه انداختن آتش خود از مواد مخدر استفاده می‌کنند. این ضرب المثل را به خاطر بسپارید: "اگر می خواهید ارواح پیدا کنید، به یک بار بروید! "

7- St6 (تخت ارواح) Gui Chuang 鬼床

با توانایی نگاه کردن به رنج و نادیده نگرفتن آن سروکار دارد

واقع در فک - با توانایی "جویدن" جهان سروکار دارد

کاربرد: قفل فک همچنین شرایط عصبی مانند انحراف دهان و نورالژی سه‌قلو

در این مرحله، شخص به طور کامل توسط شبح تسخیر می‌شود. اشباح صاحب ذهن و مانع از تفکر و گفتار شفاف با این نقطه درمان می‌شوند. همچنین یک نقطه برای زمان پشیمانی است. به طور کلاسیک تصور می شد که اشباح قوی می توانند چهره خود را از طریق چهره قربانیان خود بشناسند و این یکی از نکات برای پاکسازی این موجودات بد است. این نقطه برای اختلال استرس پس از سانحه عالی است. بیماران مبتلا به PTSD تمایل به بستن فک خود دارند، بنابراین ST 6 به عنوان شل کننده فک نیز عمل می کند.

8- Ren 24 (بازار ارواح) Gui Shi 鬼市

با توانایی فرد در قدردانی از منابع خود - یین خود سروکار دارد

در این مرحله، روح در حال جذب یین فرد است و چشم انداز منفی یین فرد را مصرف می کند

کاربرد: با بیماری‌های زوال، که در آن بدن شروع به لاغر شدن و زوال می کند، مقابله می کند، بدن بیشتر آب خود را مصرف می کند، ادرار تیره، خون دماغ (بدن در تلاش برای خارج کردن روح)

این نقطه برای اشباحی است که باعث افسردگی، رفتار مالیخولیایی و افکار خودکشی می‌شوند. اگر انحراف صورت و به ویژه دهان وجود داشته باشد، این نقطه کاربرد دارد. این یک نقطه طب سوزنی عالی برای افرادی است که همیشه نگران هستند و سال ها درگیر افکار سیاه خود هستند. آنها هرگز لبخند نمی زنند و نمی خندند.

9- P8 (غار ارواح) Gui Ku 鬼窟

آتش آتش - با تصدیق اشتیاق واقعی شما در زندگی سروکار دارد

در این مرحله، از آنجا که فرد نمی‌داند کیست و به دلیل اینکه یین خود را قبول نمی‌کند شروع به پارانوئید می‌کند.

در اینجا، شبح باعث می‌شود که فرد خودویرانگر شود

کاربرد: تب ها، تعریق، گرما در خون مغذی

اگر شبح باعث تشنج و اسپاسم می‌شود این نقطه برای استفاده است. اگر در طول تشنج آگاهی ذهنی وجود ندارد، باید به جای آن از Gui Lu استفاده شود. این یک نقطه خوب برای بیمارانی است که حس خود را از دست داده اند، مانیک با توهم، مضطرب و تجربه پارانویا (مانند اسکیزوفرنی) هستند.

گروه چهارم

روح تسخیر شده و سلامتی بیمار از بین می رود.

10- Du 23 (تالار ارواح) Gui Tang 鬼堂

درباره در آغوش گرفتن خود

اینجا، شبح کار را به دست گرفته است

این نقطه به عنوان دسترسی به غده هیپوفیز است.

کاربرد: گرفتگی شدید بینی، دید ضعیف، سرگیجه، آلزایمر

بلغم واقعاً شروع به مسدود کردن مسیرهای داخلی می کند. ارواح که باعث سردرد، شکاف درد در وسط مغز، آبریزش چشم ها و نوسان شدید حالت می‌شوند با این نقطه درمان می‌شوند. برای افرادی که پاسخگو نیستند، مانند بیماران آلزایمر که در مراحل بعدی دچار بلغم می‌شوند و ذهن را مه آلود می کند و کاتاتونیک می‌شود.

11- Ren 1 (فروشگاه ارواح) Gui Cang 鬼藏

درباره در آغوش گرفتن خود

روح تمام یین را می خورد

کاربرد: انسداد یا بی اختیاری ادرار، اجابت مزاج، مشکلات قاعدگی، پرولاپس

ارواح که هوشیاری فرد را تضعیف می‌کنند با این نقطه درمان می‌شوند. همچنین برای بیدار کردن کسی از کما نشان داده شده است. در مورد زنان، اشباح هولناکی وجود داشت که گفته می‌شود در طول شب می آیند و به قربانیان خود تجاوز جنسی می‌کنند. این نقطه (در ارتباط با سی شن کنگ) برای برهم زدن ارتباط این ارواح با قربانی استفاده می‌شود. برای بیمارانی که از بدن و تمایلات جنسی خود خجالت می کشند و به خصوص برای زنان پس از زایمان که از بی اختیاری ادرار و کاهش میل جنسی رنج می برند و یا نمی توانند به ارگاسم برسند.

12- LI 11 Gui Chen 鬼臣 (پای روح)

زمین فلز - با جهان به عنوان بازتابی از خود برخورد می کند

کاربرد: تب شدید، استفراغ

در این مرحله، دیگر هیچ ارتباطی با دنیای خارج وجود ندارد. این نقطه برای اشباحی است که باعث می‌شوند شن آشفته شود و شخصیت به آرامی شروع به تغییر کند. همچنین این نقطه برای ارواح ناشی از تشریفات و اقدامات گروهی مانند فرقه ها است. Li 11 گرما را پاک می کند و دستگاه گوارش را متعادل می کند. برای بیمارانی استفاده می‌شود که دوست دارند کنترل داشته باشند، اسهال می گیرند یا از IBS رنج می برند زمانی که احساس می‌کنند کنترل ندارند.

13- یین تانگ (نقطه چشم سوم) گی فنگ 鬼風

به روشنگری می پردازد

روان‌گسیختگی

این ناخوشایندترین نقطه ای که می توان به آن اشاره کرد، نقطه اصلی جن گیری اشباح بسیار قوی است.

خوشبختانه نباید اغلب نیازی به این کار وجود داشت زیرا فرآیند قرار دادن سوزن وحشتناک به نظر می‌رسد. این سیزدهمین نقطه شبح بحث برانگیز است. در برخی از متن ها، نقطه اضافی Gui Feng (زیر زبان) یک نقطه شبح در نظر گرفته می‌شود. با این حال، به دلیل موقعیت مکانی آن، به جای آن از یین تانگ استفاده شده است. هر دو برای روشن کردن ذهن، جستجوی دانش و خرد استفاده می‌شود.

در کتاب‌های درسی طب سوزنی مدرن و دانشگاه‌ها، 13 نقطه روح معمولاً به عنوان گروهی از نقاط مورد استفاده برای درمان اختلالات روانی مانند مانیا، صرع، اسکیزوفرنی و غیره تدریس می‌شوند. استفاده از نقاط عمدتاً بر پارادایم تابع نقطه استوار است. به این معنی که عملکرد نقطه در ارتباط با تشخیص بیمار مورد توجه قرار می گیرد و سپس در صورت صلاحدید از نقطه استفاده می‌شود. به عنوان مثال P-7 عملکرد نقطه ای سنتی را دارد که گرما را از پریکارد پاک می کند و ذهن را آرام می کند. بنابراین اگر بیمار به کلینیک بی قرار یا شیدایی مراجعه کند و پس از معاینه پزشک به تشخیص گرمای بیش از حد در قفسه سینه برسد، این نقطه می تواند به عنوان بخشی از درمان انتخاب شود.

آهنگ 13 نقطه روح

آهنگ 13 نقطه روح یک پروتکل درمانی بسیار منظم است. هر نقطه در آهنگ به ترتیب با استفاده از نوع خاصی از تکنیک سوزن زدن سوزن زده می‌شود. آهنگ با دستوراتی شروع می‌شود که معمولاً نیازی به سوزن زدن تمام 13 نقطه نیست و اغلب پس از سوزن زدن 2 نقطه اول در نسخه، درمان حاصل می‌شود. اگر بیمار پس از دو سوزن اول درمان نشود، پزشک باید از طریق پروتکل به سوزن زدن ادامه دهد. درمان باید به محض بهبودی بیمار قطع شود حتی اگر تمام 13 نقطه هنوز سوزن زده نشده باشد. این آهنگ بیان می کند که تا زمانی که 6 نقطه را سوزن کرده باشید، متوجه خواهید شد که آیا درمان موثر است یا خیر.

در مدارس مدرن طب سوزنی، اغلب به دانش‌آموزان آموزش داده نمی‌شود که 13 نقطه شبح را به ترتیب مقرر سوزن بزنند. بسیاری از تکنیک های سوزن زدن به کار رفته در آهنگ سیزده نقطه روح بسیار دردناک هستند. به عنوان مثال اولین نقطه در نسخه Du 26 یا Ghost Palace یک نقطه واقع شده است زیر بینی بالای لب بالایی (در محل اتصال یک سوم بالایی و میانی فیلتروم). آهنگ دستور می دهد تا سوزن را تا زمانی که نتواند عمیق تر شود فرو کنید. این نشان دهنده سوزن زدن در تمام مسیر و داخل لثه بالایی بیمار است. آهنگ به صورت زیر است:

• سوزن مردان از سمت چپ و زنان از راست.
• سوزن اول در وسط بدن انسان است، کاخ مینگگی، سوزن را از سمت چپ بردارید و از سمت راست بیرون بیایید.
• سوزن دوم زیر ناخن انگشت بزرگ دست قرار می‌گیرد و به قدر 3 فن در گوشت وارد می‌شود.
• سوزن سوم زیر ناخن انگشت بزرگ است و پایه ارواح به مدت دو فن در گوشت فرو می رود.
• سوزن چهارم نوار افقی پشت کف دست است که به آن قلب شبح می گویند و به نیم چون وارد می‌شود.
• سوزن پنجم در پای گوشت سفید زیر قوزک بیرونی قرار دارد که به آن جاده ارواح می گویند.
• سوزن ششم یک چون بالاتر از مهره به خط مو وارد می‌شود و به آن بالش ارواح می گویند. سوزن آتش هفت باربه سرعت و هر بار 3 فن زده می‌شود.
• سوزن هفتم در جلوی گوش، در خط رویش مو، پنج فن زیر لبه گوش میانی قرار دارد و سوزن شبح را هفت بار و هر بار سه فن میزنند. (این نقطه در حال حاضر به st6 تعبیر داده شده است).
• سوزن هشتم، Minggui، از چپ به راست زده می‌شود
• سوزن نهم در سه چون بالاتر از خط افقی دست و بین دو تاندون قرار دارد و به آن غار ارواح (یعنی نقطه لائوگونگ) می گویند.
• سوزن دهم مستقیماً از بینی و یک چون در خط مو وارد می‌شود که به آن سالن ارواح می گویند. از این سوزن هم به‌صورت هفت و سه استفاده کنید
• سوزن یازدهم زیر واژن بخیه می‌شود و در آن از موکسا استفاده می‌شود.
• انتهای بیرونی سوزن دوازدهم، نوار افقی چی زه، به لبه گوشت سفید وصل شده است. این را هم 7 بار به اندازه 3 فن بزنید.
• سوزن سیزدهم به اندازه یک زیر انتهای زبان است.
• اگر نقاط روی دست ها و پاها باشند، دو نقطه باید سوزن زده شود.

نکات

• بهتر است در درمان های روانی با سایر نقاط استفاده نشود.
• بعضی منابع معتقد هستند بهتر است بیش از 3 نقطه با هم سوزن زده نشود.
• بعضی منابع تاکید دارند نقطه شبح ذاتی شخص بر اساس سال تولد در تقویم چینی پیدا شده و استفاده شود. به‌علاوه ساعت سوزن زدن (جهت داشتن بهترین یانگ/یین) مهم است.
• آمادگی روحی درمانگر و تجربه بالا نیز کاملاً لازم است.
• درباره بعضی از بیماری‌های ذکر شده می‌توان از روش های ارائه شده توسط استاد تانگ هم استفاده کرد.

منابع

1. 13 GHOST POINTS, Complete instruction for TCM doctors and practitioners, Igor Mićunović
2. https: //acupuncture-westlondon. com/the-13-ghost-points/
3. https: //acuproacademy. com/ghost-points-acupuncture/
4. https: //www. ryohoshiatsu. com/en/gui-points-ghosts-points/
5. https: //www. acupoints. org/
6. https: //www. meandqi. com/
7. Atlas of Acupuncture, Claudia Focks
8. https: //yina. co/blogs/wellness-guide/13-ghost-points-in-traditional-chinese-medicine
9. بعضی تحقیقات جدید در این زمینه:
10. https: //www. researchgate. net/publication/371563347_Distinguishment_of_XU_Qiu-fu's_thirteen_ghost_points
11. https: //www. researchgate. net/publication/320514527_Clinical_observation_on_acupuncture_at_thirteen_ghost_acupoints_for_children_with_autism_spectrum_disorder
12. https: //www. wjgnet. com/2307-8960/full/v10/i3/929. htm
13. https: //www. sciencedirect. com/science/article/abs/pii/S0895611116300866
14. https: //arxiv. org/abs/2308. 04629
15. https: //www-home. htwg-konstanz. de/~umlauf/Papers/extrapolation. pdf

تهیه و تنظیم: نیما وزیری – تابستان 1403